Cada Dia es una fiesta
Spanje, het land om in de gaten te houden, schreef ik voor de zomervakantie. Enerzijds als ‘knipoog’ naar de aanstaande wereldkampioenschappen voetbal en anderzijds naar de problemen met de staatsschuld. Het resultaat is bekend: campeon del mundo voor het voetbalteam van Spanje. Nu maar hopen dat de Spanjaarden beter met de bal kunnen goochelen dan met de boekhouding van de staatsschuld. Daar zijn de Grieken wereldkampioen in. Door het creatieve boekhouden van de Grieken zijn de problemen te lang niet erkent en kunnen kleine weeffouten in de regelgeving zorgen voor grote problemen.
Spanje is overigens een prachtig land om op vakantie te gaan, om je eigen balans op te maken en om ervoor te zorgen dat je ook in balans blijft. Afgelopen zomer hebben wij dan ook zelf genoten van een zorgeloze vakantie en één ding is zeker: En Espana es cada dia una fiesta (in Spanje is elke dag een feest). In conditie blijven is natuurlijk altijd van belang, maar zeer zeker als wij tot onze 67 jaar mogen doorwerken. Bij de pensioenfondsen geldt in ieder geval niet dat cada dia es una fiesta. Na de teleurstelling dat pensioenfondsen onder de dekkingsgraad zijn gezakt, is er recent ‘nieuws’ dat de levensverwachting zo hard stijgt dat de pensioenfondsen dat niet bij kunnen houden. Het idee om de pensioenleeftijd te koppelen aan de resterende levensverwachting is al decennia oud. De actuarissen bevestigen dus nu iets wat wij al lang weten.
Onevenwichtigheden komen niet alleen ‘sluimerend’ . Door de globalisering zijn invloeden die aan de andere kant van de wereld gebeuren snel voelbaar bij ons. Als alle kinderen in China schoolmelk gaan drinken dan stijgt bij ons de melkprijs!
Hoe kunnen wij als ondernemer nu het beste omgaan met deze dynamiek? We moeten leren om niet alleen naar de winst-en verliesrekening te kijken, maar ook meer naar de balans. Als de balans niet in evenwicht is, dan zijn wij kwetsbaar voor alle veranderingen die op ons afkomen. Het is belangrijk dat wij voldoende ‘buffers’ hebben om tijd en ruimte te creëren voor onszelf om te anticiperen. Risicomanagement is hier het sleutelwoord. We kunnen veel problemen zien aankomen. Zeker niet in detail, maar wel de grote lijnen. Ondernemers die de kracht van het bedrijf kennen en tijdig anticiperen op de komende risico’s zijn niet bang voor een ‘double dip’ of een ‘systeemcrisis’. Het thema risicomanagement zullen wij vanuit onze bank de komende periode nog meer aandacht gaan geven om u als ondernemer nog meer te helpen succesvol te kunnen ondernemen.
In Maas en Waal zijn de afgelopen periode ook bedrijven die het zwaarder hebben, maar als ik dit vergelijk met het landelijke beeld, dan mogen wij tevreden stellen dat wij de balans goed in de gaten hebben gehouden. Wat dat betreft hebben wij geleerd van de dijkverzwaring van 15 jaar geleden. gelegd. Als wij kijken naar balans dan wil ik graag verwijzen naar het werk van Hyman Minsky (1919-1996). Hij legt de nadruk op processen en laat zien hoe stabiliteit instabiliteit voortbrengt. Op mondiaal niveau zien wij dat overheden van de oplossing van het probleem inmiddels het probleem zelf zijn geworden. De regionale overheid moet dit zien te voorkomen. Hoe? Door gezamenlijk de uitdaging aan te gaan rondom ruimtelijke ordening. De uitdagingen in het buitengebied, de demografische ontwikkelingen in het land van Maas en Waal, gecombineerd met de ontwikkelingen in de bouwsector zijn groot. Juist in het land van Maas en Waal kunnen wij als voorbeeldproject dienen waar een ideale balans gevonden wordt tussen duurzaamheid, veiligheid, gezonde economische groei en nieuwe vormen van leven en wonen. Bij zo’n uitdaging zou je bijna dromen van een baan als burgemeester of wethouder van het land van Maas en Waal!
Corné de Louw
